Święte pańśtwo

Odmiennie przedstawiała się sytuacja Żydów w Europie Wschodniej. Restrykcyjne prawa wymierzone przeciwko żydowskim wspólnotom zostały utrzymane w monarchiach absolutnych, które nadal dominowały w tym regionie. Nowym nurtem, który pojawił się w judaizmie i został zapoczątkowany na ziemiach polskich był chasydyzm (od nazwy ugrupownia, które walczyło przeciwko greckim praktykom religijnym w II wieku p.n.e.). Chasydyzm koncentrował się na ekstatycznej formie modlitwy, która miała być doskonałym, bezpośrednim sposobem porozumiewania się z Bogiem. Chasydzi, przynajmniej na początku, znajdowali się w opozycji do władzy rabinów. Twórcą chasydyzmu był Baal Szem Tow. Chasydyzm był bardziej mistyczny od racjonalistycznego tradycyjnego judaizmu, ruch ten zyskiwał sobie zwolenników zwłaszcza w społecznościach silnie zagrożonych z zewnątrz.